Χρονικό των συναντήσεων για την Ελληνιστική Κεραμική

Η προσπάθεια για την έρευνα και τη μελέτη της Ελληνιστικής Κεραμικής ξεκίνησε το 1986 από μία μικρή ομάδα αρχαιολόγων. Τη Συνάντηση των Ιωαννίνων οργάνωσαν και φιλοξένησαν οι αρχαιολόγοι του πανεπιστημίου των Ιωαννίνων, οι καθηγητές . Μαραγκού και Ι. Παπαποστόλου. Συναντήθηκαν τότε οι Σ. Δρούγου, Κ. Γραβάνη, Ι. Τουράτσογλου, Κ. Τσάκος, Β. Παππά, J. Papadopoulos, Α. Γιαννικούρη, Β. Πατσιαδά – Μ. Φιλήμονος, Κ. Ρωμιοπούλου, Β. Μητσοπούλου – Λεόν.

Στην πρώτη αυτή Συνάντηση φάνηκε το μέγεθος του υπάρχοντος αρχαιολογικού υλικού αλλά και του επιστημονικού προβλήματος. Γρήγορα δημιουργήθηκε η μόνιμη Επιστημονική Επιτροπή για την καλύτερη οργάνωση της περαιτέρω ερευνητικής εργασίας. Συμμετείχαν οι Σ. Δρούγου, η Η. Ζερβουδάκη, η Λ. Μαραγκού, ο Ι. Παπαποστόλου και ο Ι. Τουράτσογλου. Πολύ αργότερα αποχώρησαν οι Λ. Μαραγκού και Ι. Παπαποστόλου και συμπεριλήφθηκε η Α. Ιντζεσίλογλου. Ο άδικος θάνατος της Η. Ζερβουδάκη το 2008 δημιούργησε ένα μεγάλο κενό στην προσπάθεια. Σε όλες τις Συναντήσεις κάθε φορά η Επιτροπή πλαισιώθηκε από τους προϊσταμένους και μέλη των αντίστοιχων αρχαιολογικών Εφορειών του ΥΠΠΟ, των οποίων η βοήθεια και η συμβολή υπήρξαν τεράστιες. Η οικονομική υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού, των Πανεπιστημίων της Θεσσαλονίκης, Ιωαννίνων και Αιγαίου καθώς και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης των πόλεων που φιλοξένησαν τις Συναντήσεις υπήρξε αποφασιστική και ζωτική.

Ο σύνθετος και πολύπλοκος χαρακτήρας των ελληνιστικών χρόνων καθιστά δύσκολη την μελέτη του αρχαιολογικού υλικού και ιδιαίτερα της Κεραμικής αυτής της εποχής. Για τον λόγο αυτό έπρεπε να τεθούν σαφείς στόχοι στην έρευνα που είχε αναλάβει η Επιστημονική Επιτροπή. Η χρονολόγηση της Κεραμικής αυτής αποδεικνύεται ως πρωταρχική ανάγκη και για τους λόγους αυτούς ορίστηκε, ως απαραίτητη, παράλληλα με τη συλλογή νέου – κυρίως ανασκαφικού – υλικού, η παρουσίαση και επεξεργασία καλά χρονολογημένων συνόλων αγγείων.

Στην πορεία των Συναντήσεων στο θέμα της χρονολόγησης προστέθηκαν τα ερωτήματα και τα προβλήματα των εργαστηρίων, της χρήσης κλπ. Βαθμιαία ανεφάνησαν ακόμη τα σύνθετα ερωτήματα του θέματος, η εξάπλωση των ειδών, το εμπόριο, η παράδοση της τέχνης κλπ., στοιχεία που απασχολούν έντονα την Επιστημονική Επιτροπή ακριβώς όπως και η μελλοντική μορφή των Συναντήσεων.

Η Βιβλιογραφική ενημέρωση καθώς και η Ονοματολογία – Ορολογία για την ελληνιστική Κεραμική υπήρξαν οι επόμενοι στόχοι, μολονότι οι εγγενείς -κυρίως οικονομικές- δυσκολίες δεν επέτρεψαν τη συνέχιση και ολοκλήρωσή τους. Παρόλα αυτά παραμένουν στους στόχους της Επιστημονικής Επιτροπής.

Στην πραγματικότητα η επιθυμία όλων όσων εργάζονται για τις Συναντήσεις της Ελληνιστικής Κεραμικής δεν υπήρξε η τυπολογία ή ο αριθμός μιας χρονολογίας, αλλά η ιστορική γνώση μιας δραστήριας εποχής, μέσα από την καθημερινή ζωή και την πρακτική της, αφού μέσα από το ευτελές υλικό αποκαλύπτεται ένας πλούσιος κόσμος, η «διεθνής» αντίληψη της εποχής. Το έργο αυτό έφερε στην Ελλάδα συναδέλφους και μελετητές από όλον τον κόσμο, «ελληνίζοντες» αλλά και Έλληνες, εραστές ενός πολιτισμού που ακόμη σιγοκαίει στα θεμέλια του σύγχρονου κόσμου.

Παράλληλα, ένας κύκλος νέων ανθρώπων που εντάχθηκε στην προσπάθεια των Συναντήσεων και ακολουθεί τη σχετική έρευνα, μας κάνει να ελπίζουμε ότι το έργο θα συνεχιστεί, η προβληματική του θα εμπλουτιστεί με νέα ερωτήματα και νέο υλικό, έτσι ώστε να μείνει αυτή η νησίδα επιστημονικής έρευνας στην Ιστορία.